Neoliberal Küreselleşme ve Washington Uzlaşısı: Umut mu, Kriz mi?

Neoliberal küreselleşme ve Washington Uzlaşısı, son kırk yıldır dünya ekonomisinin şekillenmesinde önemli rol oynayan kavramlardır. Neoliberal küreselleşme, devletin ekonomiye müdahalesini azaltıp piyasanın serbestçe çalışmasını ön plana çıkarır. Washington Uzlaşısı ise IMF ve Dünya Bankası öncülüğünde, özellikle gelişmekte olan ülkelere uygulanan bir dizi ekonomik politikayı ifade eder. Bu politikalar, özelleştirme, kamu harcamalarının kısıtlanması, serbest ticaret ve finansal piyasaların serbestleştirilmesini içerir ve amaç ekonomik büyümeyi artırmak ve uluslararası yatırımları teşvik etmektir.

Başlangıçta, neoliberal küreselleşme büyük umutlar vaat ediyordu. Ülkeler arasındaki ticaret arttı, yatırım fırsatları çoğaldı ve ekonomik büyüme hız kazandı. Ancak zamanla sorunlar ortaya çıkmaya başladı. Gelir eşitsizliği büyüdü, küçük işletmeler ve yerel üreticiler büyük küresel şirketlerle rekabet edemez hale geldi. Sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve denetimsizlik bir araya gelince finansal krizler kaçınılmaz oldu. 1997 Asya Finansal Krizi ve 2008 Küresel Finansal Krizi bunun en somut örnekleridir.

Washington Uzlaşısı politikaları bazı ülkelerde ekonomik istikrar sağladı ve borç sorunlarını azalttı. Fakat sıkı bütçe önlemleri, özelleştirmeler ve kamu hizmetlerinde kesintiler halkın hayat standartlarını olumsuz etkiledi. Sağlık, eğitim ve sosyal güvenlik alanlarında yaşanan sıkıntılar, geniş halk kesimlerinin yaşamını zorlaştırdı. Böylece başlangıçta vaat edilen refah yerine, birçok ülkede toplumsal memnuniyetsizlik ve eşitsizlik derinleşti.

Sonuç olarak, neoliberal küreselleşme ve Washington Uzlaşısı, ekonomik büyüme ve yatırım fırsatları sağlarken, aynı zamanda ciddi riskler ve toplumsal sorunlar da ortaya çıkarmıştır. Finansal piyasaların denetimsizliği, büyük şirketlerin ve bankaların artan gücü ve gelir adaletsizliğinin derinleşmesi, sistemin sürdürülebilirliğini zorlaştırmıştır. Bu nedenle, küreselleşmenin hem avantajlarını hem de dezavantajlarını görebilmek için ekonomik ve toplumsal etkilerini birlikte değerlendirmek önemlidir.