Kur Neden Kımıldamıyor? Cevap Güvende Değil, Getiride

Dolar kuru yükselmiyorsa, bunun en temel nedeni faize yönelen güçlü taleptir. Türkiye’de yatırımcı davranışı büyük ölçüde getirinin nerede daha yüksek olduğuna göre şekillenir. Faiz oranları belirgin şekilde yükseldiğinde dövizde beklemenin cazibesi azalır ve sermaye doğal olarak TL’ye yönelir. Bu ilk hareket, kurun neden sakin kaldığını anlamak için yeterli bir başlangıç noktası oluşturur; çünkü döviz talebi zayıfladıkça kurun yukarı yönlü baskısı da zayıflar.

TL’ye dönüşün yarattığı bu rahatlama kurda belirli bir durgunluk oluşturur; ancak bu durgunluk kalıcı bir istikrar işareti değildir. Yatırımcıyı TL’de tutan unsur güven değil, faizin sağladığı yüksek getiridir. Faiz cazip hale geldiğinde yatırımcı, kur hareketlerini takip etmek yerine garantili kazanca yönelmeyi tercih eder. Bu tercih, kurdaki sakinliğin nedenini açıklarken aynı zamanda bu sakinliğin hangi temele dayandığını da ortaya koyar.

Bu durumun kırılganlığı ise sermayenin yönünü belirleyen unsurun güven değil getiri farkı olmasıdır. TL’ye yöneliş, ekonomiye duyulan güçlü bir inançtan değil, daha avantajlı olduğu düşünülen bir kazanç fırsatından kaynaklanır. Getiri dengesinin değişmesi halinde sermayenin tekrar dövize kayması olağandır. Böylece kurdaki sakinliğin geçici koşullardan beslendiği ve bu koşullar değiştiğinde hızla dağılabileceği anlaşılır.

Sonuç olarak dolar kurunun yükselmemesi ekonominin güçlendiği anlamına gelmez; sadece faizin sunduğu yüksek getirinin piyasada belirli bir denge yarattığını gösterir. Bu denge, yatırımcı tercihlerinin ürünü olan bir hareketsizliktir. Kurdaki sakinlik, faiz cazibesi sürdüğü sürece korunabilir; ancak tutarlılık, güven ve öngörülebilirlik gibi daha derin dinamikler güçlenmedikçe bu sakinlik kalıcı bir nitelik taşımaz. Ekonomik tabloyu ayakta tutan şey getiri farkı olduğunda, dengelerin hızla değişebileceği her zaman göz önünde bulundurulmalıdır.